এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইডৰ শ্ৰেণীবিভাজন আৰু প্ৰয়োগ

এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড (ৰাসায়নিক সূত্ৰ: AL(OH)4) হৈছে সাধাৰণতে বগা গুড়ি বা আকাৰহীন কঠিন হিচাপে উপস্থিত থকা এটা অজৈৱিক যৌগ। ইয়াৰ অনন্য ৰাসায়নিক আৰু ভৌতিক গুণৰ বাবে এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডৰ বহুতো ঔদ্যোগিক ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰয়োগ আছে। এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডক ইয়াৰ প্ৰস্তুতি পদ্ধতি, স্ফটিক গঠন, আৰু প্ৰয়োগৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বিভিন্ন ধৰণৰ শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পাৰি, প্ৰত্যেকেই নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰত মূল ভূমিকা পালন কৰে।

 

1. স্ফটিক গঠনৰ দ্বাৰা শ্ৰেণীবিভাজন
1.1 গিবছাইট

গিবছাইট হৈছে এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ স্ফটিকীয় ৰূপ, যিটো মনোক্লিনিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্গত আৰু সাধাৰণতে প্ৰাকৃতিক খনিজত পোৱা যায়। ইয়াৰ স্ফটিক গঠন সুস্থিৰ, আৰু তাপীয় পচনৰ সময়ত ই প্ৰধানকৈ -AL2O2 ( -এলুমিনা) উৎপন্ন কৰে। ইয়াক ৰিফ্ৰেক্টৰী, কেটালিষ্ট ছাপৰ্ট, আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

 

1.2 Boehmite

Boehmite (ৰাসায়নিক সূত্ৰ: -ALO(OH)4 বা Alooh) এটা হাইড্ৰ'ছ এলুমিনিয়াম অক্সাইড, কিন্তু এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইডৰ সৈতে ইয়াৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কৰ বাবে ইয়াক প্ৰায়ে একেটা শ্ৰেণীতে আলোচনা কৰা হয়। ই অৰ্থৰম্বিক স্ফটিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্গত আৰু ইয়াৰ তাপীয় স্থিৰতা উচ্চ। ইয়াক সাধাৰণতে -AL2O2 (Corundum) উৎপাদনত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিটো চিৰামিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিকছ উদ্যোগত অতি মূল্যৱান।

 

1.3 Bayerite

Bayerite (ৰাসায়নিক সূত্ৰ: -AL(OH)4) হৈছে এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড স্ফটিকৰ আন এটা সাধাৰণ ৰূপ, যিটো মনোক্লিনিক স্ফটিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্গত। ইয়াক সাধাৰণতে বেয়াৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে বক্সাইটৰ পৰা আহৰণ কৰা হয় আৰু বিশেষ চিৰামিক আৰু নিখুঁত সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ বাবে উপযুক্ত উচ্চ-বিশুদ্ধতা এলুমিনা উৎপাদন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

 

২) প্ৰস্তুতি পদ্ধতিৰ দ্বাৰা শ্ৰেণীবিভাজন
2.1 ৰাসায়নিক বৃষ্টিপাত এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড

এলুমিনিয়াম লৱণ (যেনে এলুমিনিয়াম ছালফেট আৰু এলুমিনিয়াম ক্লৰাইড) ক্ষাৰক (যেনে ছডিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড আৰু জলীয় এমোনিয়া) বিক্ৰিয়াৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড সাধাৰণতে উচ্চ বিশুদ্ধতা আৰু একে ধৰণৰ কণিকাৰ আকাৰৰ বিতৰণ থাকে। এই ধৰণৰ এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড শিখা নিবাৰণকাৰী, ভৰক, আৰু ফাৰ্মাচিউটিকেলত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

 

2.2 বেয়াৰ প্ৰক্ৰিয়া এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড

বক্সাইটৰ পৰা এলুমিনিয়াম অক্সাইড নিষ্কাশনৰ বাবে বেয়াৰ প্ৰক্ৰিয়াটোৱেই হৈছে প্ৰাথমিক ঔদ্যোগিক পদ্ধতি, য’ত এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড উপজাত হিচাপে লোৱা হয়। এই ধৰণৰ এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইডৰ উচ্চ বিশুদ্ধতা থাকে আৰু ইয়াক প্ৰধানকৈ ধাতুবিদ্যাৰ দ্বাৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়-গ্ৰেড এলুমিনা, যিটো তাৰ পিছত এলুমিনিয়াম গলনাংক উদ্যোগত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

 

২.৩ এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইডৰ হাইড্ৰ'থাৰ্মেল সংশ্লেষণ

হাইড্ৰ'থাৰ্মেল বিক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা উৎপন্ন হোৱা এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইডে এক অনন্য স্ফটিক আকৃতি আৰু উৎকৃষ্ট বিক্ষিপ্ততা প্ৰদৰ্শন কৰে, যাৰ ফলত ই উচ্চ-অন্তিমজাত সামগ্ৰী যেনে নেন'কম্পোজিট আৰু বিশেষ আৱৰণৰ বাবে উপযোগী।

 

3. আবেদনৰ দ্বাৰা শ্ৰেণীবিভাজন
3.1 শিখা নিবাৰণকাৰীৰ বাবে এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড

এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডে বৃহৎ পৰিমাণৰ তাপ শোষণ কৰে আৰু তাপীয়ভাৱে পচি গ’লে পানীৰ বাষ্প নিৰ্গত কৰে। সেয়েহে প্লাষ্টিক আৰু ৰবৰৰ দৰে পলিমাৰৰ বাবে ইয়াক পৰিৱেশ অনুকূল শিখা নিবাৰণকাৰী হিচাপে বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ কম বিষাক্ততাই ইয়াক তাঁৰ আৰু কেবল আৰু নিৰ্মাণ সামগ্ৰীৰ দৰে প্ৰয়োগৰ বাবে এটা পছন্দৰ যোগসূত্ৰ কৰি তোলে।

 

3.2 ঔষধীয় এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড

ফাৰ্মাচিউটিকেল-গ্ৰেড এলুমিন হাইড্ৰ’ক্সাইডে (যেনে এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড জেল) গেষ্ট্ৰিক এচিড নিষ্ক্ৰিয় কৰে আৰু সাধাৰণতে গেষ্ট্ৰিক আলচাৰ আৰু হাইপাৰএচিডিটিৰ চিকিৎসাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ৰাসায়নিক স্থিৰতা উচ্চ আৰু ই মানুহৰ শৰীৰৰ বাবে তুলনামূলকভাৱে নিৰাপদ।

 

3.3 ঔদ্যোগিক ফিলাৰৰ বাবে এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড

ৰবৰ, প্লাষ্টিক আৰু কাগজ উদ্যোগত, এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডক ভৰোৱা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যাতে পদাৰ্থৰ কঠিনতা, পৰিধান প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আৰু মাত্ৰিক স্থিৰতা উন্নত হয়।

 

৩.৪ ৰিফ্ৰেক্টৰীৰ বাবে এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইড

উচ্চ-বিশুদ্ধতা এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইডক কেলচিনেচনৰ পিছত এলুমিনালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰি, যিটো উচ্চ-মাটালাৰ্জিকেল আৰু ৰাসায়নিক উদ্যোগৰ বাবে উপযোগী ক্ৰুচিবল আৰু চুলা আৱৰণৰ দৰে উচ্চ-উষ্ণতামূলক অবাধ্য সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

 

4. উপসংহাৰ

এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ'ক্সাইডক বিভিন্ন ধৰণে শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পাৰি, য'ত স্ফটিক গঠন (যেনে বেয়াৰাইট, ব'ইহমাইট, আৰু বেয়াৰাইট), প্ৰস্তুতি পদ্ধতি (যেনে ৰাসায়নিক বৰষুণ, বেয়াৰ প্ৰক্ৰিয়া, আৰু হাইড্ৰ'থাৰ্মেল সংশ্লেষণ), আৰু প্ৰয়োগ (যেনে শিখা নিবাৰণকাৰী, ফাৰ্মাচিউটিকেল, ফিলাৰ, আৰু ৰিফ্ৰেক্ৰ'ৰিজ) আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। বিভিন্ন ধৰণৰ এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডৰ অনন্য ভৌতিক আৰু ৰাসায়নিক ধৰ্মৰ বাবে নিজ নিজ প্ৰয়োগ ক্ষেত্ৰত এক অবিসম্বাদী ভূমিকা পালন কৰে। সামগ্ৰী বিজ্ঞানৰ বিকাশ আৰু এলুমিনিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড পৰিৱৰ্তন প্ৰযুক্তিৰ নিৰন্তৰ উন্নতিৰ লগে লগে, ভৱিষ্যতে উচ্চ-টেক উদ্যোগসমূহত ইয়াৰ প্ৰয়োগৰ সম্ভাৱনা আৰু বহল হ’ব।